~ Sanal Pencere ~

Kasım ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasının ardından gözler MB’ye çevrildi.MB enflasyon hedefinden şaşmak durumunda bırakıldı.Bunun tek nedeni var ‘ zamlar ‘.

Öncelikle hükümetin bütçe dengesinden ve iç borçlanmasından bahsetmek istiyorum.Ülke içi finansal yapıların güçlenmesi yönünde politika izleyen hükümet , dış borçlanma yerine iç borçlanmayı tercih etti ve daha yüksek faiz ödediği dış borçları erteleyerek ciddi bir zarara uğradı.

Bu zararı ise vergi oranları ile karşılamaya çalıştı.Dolaylı vergilerin , vergi gelirleri içindeki payını artırıp , KDV ve ÖTV artışları ile bunu dengeye getirmeye çalıştı.Ülkede ki sermaye gruplarını desteklemek adına , özellikle özel tüketime getirdiği vergiler ile gelirlerini artırıp , bu zararını ödemeye çalıştı. Son dönemlerde azalan bütçe açıkları , yeniden yükselmeye başladı. Seçim döneminde yapılan harcamaların başı çektiği açık ve gelirin beklenenden düşük kalması ile bir sıkıntı meydana geldi.

Şu günlerde ise bu ÖTV artışları hükümetin başına başka bir şekilde bela oldu. Artan enflasyon rakamlarında ön sırada alkollü içki ve tütün mamüllerine yapılan zamların etkileri var. Bu fiyatların artış nedeni belli. Koyulan ek vergiler. Bu vergilerdeki artış bir seferlik olduğu için normal şartlarda fiyat artışlarının sürekli olmaması öngörülür. Ancak ekonomide tüketici beklentieri de dikkate alınır. Yani halkın geleceğe yönelik beklentileri bu fiyat artışı ile etkilenirse , bu fiyat artışının bir kerelik olmayacağını gösterir. Kısaca açıklamak gerekirse , özel sektör fiyat karar mekanizmalarına , halkın artış yönündeki beklentilerini aksettirirse fiyatlar artabilir.

Tabi ki enflasyon artışında tek kalem alkollü içkiler ve tütün grubu değil. Artan emtia fiyatları , enerji fiyatları da enflasyona etki etmiş durumda. Hatta henüz enerji fiyatlarına zammın tam anlamıyla yapılmaması enflasyonun beklenenden kesinlikle uzaklaşacağını gösteriyor.

Bunun üstüne bir de dünya üzerindeki enflasyonist baskılar etki edecek. ABD’nin enflasyonist baskıdan söz etmesi , altının ons fiyatının değer kazanması , petrol fiyatlarının ciddi artışlar göstermesi enflasyonun dünya üzerinde artacağının gösteriyor.

Dünya üzerindeki arz ve talep faktörlerinden kaynaklanan bu gelişmelerin bizim para ve hükümet politikalarımızla alakası olmadığı gerçek olduğu gibi , bizi etkileyeceği de bir gerçek.

Özetlemek gerekirse ;

Hükümet , enflasyon hedeflemesini iddialı bir oran üzerinde yaptı. Ancak vergi oranlarında yaptığı oynamalar ve global piyasalarda yaşanacak dalgalanmaları hesaba katmadığı için , Merkez Bankası’nı zor durumda bıraktı. Enflasyon tek haneli rakamlarda gerçekleşecek belki ancak düşme eğilimini bir süre daha kaybedecek.

Burada en sıkıntılı dönemi geçirecek olan kurum Merkez Bankası. Faiz oranlarını indirmesi beklenen MB , bir yandan artan enflasyonu bir yandan da dünya ekonomisinde ki yavaşlamayı göz önüne alması gerekiyor.

Yapacağı bir sürpriz ise , geçtiğimiz dönemde beklenenden fazla indirdiği 25 baz puanı kullanarak , bu toplantıda faizleri değiştirmemek olabilir.

Dinçer Keskinpala

4 - 12 - 2007

S&P
E-Mail | S&P tarafindan yayinlanmistir.